De rechtsstaat faalt als het recht gewone mensen niet bereikt.

Lux et libertas (2) (Licht en vrijheid)

Een groeiende hoeveelheid rechtsproblemen van burgers wordt niet opgelost, maar blijft slepen. Dat is zorgelijk.

Doof en blind voor de problemen van gewone mensen lijkt de rechtsstaat. Het is maar een zinnetje uit een onthutsend onderzoek van HiiL, een Haags juridisch onderzoeksinstituut, woensdag samengevat in deze krant. Een groeiende hoeveelheid rechtsproblemen van burgers wordt niet opgelost, maar blijft slepen. Mogelijk is dat ook één van de oorzaken van de onvrede over ‘de elite’ die niet zou luisteren, is de gedachte.

Het is één van de gedurfde conclusies uit een rapport, dat leest als een lange ingebrekestelling van de markt voor juridische hulp. Geschreven door onderzoekers die als klokkenluiders kunnen worden aangeduid. Ze signaleren een versnipperd aanbod, groeiende complexiteit, hoge kosten, tijdrovende en achterhaalde procedures binnen een systeem dat niet streeft naar vernieuwing en innovaties steeds weet te smoren.

En dan niet uit onwil, maar uit onmacht of gewoonte. Wat écht verontrust is dat hun analyse in hoofdlijnen al in juni 2015 werd gepubliceerd als manifest. Destijds ondertekend door 24 vooraanstaande juristen, onder wie twee rechtbankpresidenten, twee partners/advocaten, twee voorzitters van Colleges van Bestuur (VU en Erasmus) en verder personen uit het notariaat, rechtsbijstandverzekeraars, hoger onderwijs en locaal bestuur. Toen heette het ‘zes suggesties voor verbetering van de toegang tot het recht’.

De aanleiding was destijds de bezuinigingen op de rechtsbijstand. En ook toen was de analyse al ‘systeemfalen’ – regels die niet aansluiten bij problemen of oplossingen, een ondoorzichtige markt voor rechtshulp, de ingebakken neiging tot polarisatie ofwel het ‘toernooimodel’ van claim en tegenclaim, de hoge kosten. Maar vooral: stilstand. Standaardisatie en innovatie voor rechtshulp aan gewone burgers komen niet van de grond. In tegenstelling tot de profijtelijker zakelijke markt.

Twee jaar later worden man en paard genoemd. Echtscheiding, ontslag, letselschade en burenkwesties zijn zeer dringend toe aan vereenvoudiging en vernieuwing. Vernieuwing van het juridisch onderwijs is dan nodig, meer disciplines moeten worden toegelaten, eenvoudiger procedures – minder focus op regels en wetten. Feitelijk bepleit HiiL een omslag in het denken over, en de organisatie van de rechtsstaat. Een nieuw kabinet, en zeker een nieuwe minister van Justitie, kan er met gemak een koers, een motto en een richting aan ontlenen. Meer recht voor gewone mensen, meer rechtvaardigheid voor de burger – de inspiratie ligt voor het opscheppen. Het zou zo veel goed kunnen doen.Bron:nrc.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s