VIND DE JUISTE ADVOCAAT VOORKOM STRAFONTSLAG.

Geregeld wint een ontslagen ambtenaar de juridische strijd tegen zijn gemeente. Terugkeer op de oude plek is er vaak niet bij. En de impact op ambtenaar én organisatie is groot. ‘Een mildere straf richt minder kwaad aan en stelt toch een voorbeeld.’

Na een proces van liefst vijf jaar won ambtenaar Jan Potters afgelopen oktober zijn zaak van de gemeente Werkendam. Definitieve onderhandelingen zijn begonnen om voor het eind van het jaar tot een oplossing te komen.

Ook archivaris Hans Beijers van de gemeente Almelo werd door de bezwaarschriftencommissie en de rechtbank in het gelijk gesteld. Een beschuldiging van bedreiging van een leidinggevende, aanleiding voor de zaak, hield geen stand.

Strafontslagzaken komen soms even in het nieuws: ambtenaar wint zaak van gemeente. Maar na onderzoek van Hoffmann Bedrijfsrecherche kwamen in de zaak Beijers andere oneffen­heden aan het licht. Hij zat onder werktijd nogal eens op Facebook, soms wel 20 uur per maand. ‘Ik had het open staan om bereikbaar te zijn. Ik keek af en toe. Mijn werk en mijn functioneren leden er niet onder.’ Een keer had een teamcoördinator er iets van gezegd.

Voor de Centrale Raad van Beroep, het hoogste rechtsorgaan, bleek dat voldoende om zijn onvoorwaardelijke straf­ontslag te handhaven. ‘Een disproportioneel zware sanctie voor een licht vergrijp’, aldus Beijers’ advocaat Diederik Briedé. ‘Dat het internet­gebruik erbij is gehaald toen de bedreiging van tafel was geveegd, vind ik niet zuiver. Het internet­gebruik was nooit een issue. Als je met een bedreiging begint, is dit echt een stok zoeken om mee te slaan.’

Beijers kon nog van geluk spreken dat een voorstel uit het verleden om eruit te komen nooit door de gemeente was ingetrokken. ‘Toen ik hem dat liet zien, heeft hij het alsnog geaccepteerd. De gemeente was not amused, maar de gevolgen van het ontslag zijn voor hem nu wel beter te verteren dan met alleen bijstand.’

Geen kwaad bewust
Zo zijn er meer gevallen van ambtenaren die met strafontslag zijn gestuurd en zich van geen kwaad bewust waren of in de veronderstelling handelden dat ze iets goed deden. Zoals de Rotterdamse ambtenaar die op 16 november 2012 werd geschorst, omdat hij informatie had gelekt over brandonveiligheid bij moskee-internaten. Het college besloot: ernstig plichtsverzuim, dus onvoorwaardelijk strafontslag. Maar ook hier kreeg de ambtenaar van de Algemene Bezwaarschriftencommissie (ABC) en de rechtbank grotendeels aan zijn zijde.

Reden voor het stadsbestuur om op 22 april 2014 op haar schreden terug te keren en de ambtenaar een nieuwe plek in de organisatie te geven. Zij volgde hierbij trouwens het advies van de ABC: de ambtenaar kreeg een waarschuwing met een proeftijd van twee jaar. De rechtbank vond het niet wenselijk dat de ambtenaar na anderhalf jaar op non-­actief te hebben gestaan terugkeerde. De uitspraak is een precedent, omdat de ambtenaar de status van klokkenluider vroeg en kreeg. ‘Hierdoor is hem bescherming geboden. Hij had de informatie terecht openbaar gemaakt’, aldus zijn advocaat Anja Hoffmans. ‘De zaak trok veel publiciteit en de jurisprudentie was heel beperkt. Maar de rechter heeft alles heel netjes en helder getoetst.’ De ambtenaar werkt weer bij de gemeente Rotterdam, maar in overleg in een andere functie.

Cijfers over onterecht ontslagen ambtenaren zijn lastig te achterhalen (zie kader op volgende pagina). Bij de VNG, AbvaKabo, de Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS) en bij de Vereniging Ambtenaar en Recht zijn ze niet bekend. De laatste twee zien zich ook niet als aangewezen orgaan om over dit onderwerp een standpunt te hebben. De VNG ziet geen verschil bij integriteitskwesties in de praktijk tussen gemeenten en werkgevers in de marktsector, behalve dat overheidswerkgevers zijn gehouden ook in ambtenarenzaken de algemene beginselen van behoorlijk bestuur toe te passen. ‘Daardoor mag je ervan uitgaan dat de overheid dit soort kwesties wat zorgvuldiger oppakt dan daarbuiten.’

De VNG adviseert gemeenten altijd integriteitsproblemen tot op de bodem uit te (laten) zoeken. Of een ambtenaar naderhand nog welkom is, of toch wordt aangestuurd op een vertrek, is per geval verschillend. ‘Dat hangt ervan af of er nog voldoende wederzijds vertrouwen is.’

Drie manieren
Eigenlijk heeft een gemeente drie manieren om met een onterecht ontslagen ambtenaar om te gaan, concludeert Piet Buijtels, al 22 jaar gemeentesecretaris, eerst van Boxtel, Schiedam, Amersfoort en Haarlemmermeer en sinds oktober 2011 van Maastricht. Hij maakt een onderscheid tussen procedurele fouten door onzorgvuldigheid van de gemeente en inhoudelijk moeten erkennen dat de gemeente fout zit wegens gebrek aan voldoende motivering.

Buijtels: ‘In het eerste geval heb je procedureel geen gelijk gekregen, maar het inhoudelijke deel blijft staan. Dan kun je niet zomaar met elkaar doorgaan en moet je een ander traject ingaan dan als je inhoudelijk fout zit. In dat laatste geval moet je weer verder met die medewerker en zet je hem weer op de loonlijst. Je rehabiliteert hem en plaatst hem in overleg op een andere afdeling. Dat ligt meer voor de hand dan hem zijn oude functie terug te geven. Je moet hem een volwaardig alternatief bieden.’

Bij procedurele winst komt een ambtenaar ook weer op de loonlijst. ‘Maar dan bespreek je toch of hij elders kan werken en gaat hij in de detachering.’ De derde optie is de zogenoemde ‘deal’. ‘Dan is er zo veel gebeurd en kunnen beide partijen het beste onderhandelend tot een akkoord komen voor een passende regeling. Nadeel voor de gemeente is dat je dan wat meer moet betalen. Vaak is de afloop toch dat de partijen netjes uit elkaar gaan.’

Maar zaken gaan niet altijd zoals ze zouden moeten gaan. Buijtels geeft een hypothetisch voorbeeld. ‘Stel de afdeling P&O roept juridisch advies in van Capra en die adviseert B&W die op hun beurt bevoegd zijn strafontslag op te leggen. Het ambtelijk advies is voorwaardelijk strafontslag. Maar B&W wijkt af: het is verkeerd, we moeten een daad stellen, we gaan voor onvoorwaardelijk strafontslag. Ook het oordeel van de bezwaarschriftencommissie wordt hierbij genegeerd.’

Stel dat de ambtenaar dan naar de rechter stapt en dat die oordeelt dat het besluit onevenredig is ten opzichte van het vergrijp. Het was bijvoorbeeld de eerste keer, onbillijk, ongemotiveerd en de bezwaarschriftencommissie was niet gevolgd. Dan moet het besluit ongedaan worden gemaakt. In zo’n geval kijk je: is er ruimte in de organisatie? Is men ontvankelijk voor terugkeer? Hoe is het klimaat op de afdeling? Het is dan prima denkbaar dat de ambtenaar op een andere afdeling of in een andere gemeente aan de slag gaat. Je moet je inspannen om uitvoering te geven aan de gerechtelijke uitspraak. Je moet de persoon rehabiliteren.’

Vervreemden
Bij een integriteitschending en winst door de ambtenaar op procedurele gronden vul je goed werkgeverschap weer anders in. ‘Dan ga je bemiddelen naar een andere werkgever of je maakt een deal onder geheimhouding en tegen finale kwijting. Eigenlijk vallen alle drie de opties onder goed werkgeverschap.’

Ieder geval is anders, maar in het algemeen wordt de adviseur gevolgd. ‘Je moet wel een heel goede reden hebben daarvan af te wijken en dat is dan ook redelijk uitzonderlijk. Een berisping, inhouding van loon of een andere disciplinaire straf komt vaker voor dan strafontslag. Dat is maar goed ook, want dan vervreemden de afdeling en de medewerker ook niet onnodig lang van elkaar.’

Als de juridische weg wordt bewandeld, maken werknemers het werkgevers lastiger dan andersom, is het beeld van Buijtels. ‘Ambtenaren zijn extra beschermd. We gaan gelijkwaardig de discussie in. Het is absoluut geen David tegen Goliath.’

Een orgaan als de gemeente bevindt zich natuurlijk in een ander krachtenveld dan een individuele ambtenaar. ‘De belangen zijn anders, maar de ambtenaar heeft ooit zelf gekozen voor zijn benoeming. Als werkgever procedeer je echt niet zomaar door. Een gemeente maakt steeds een bewuste afweging. Het is gemeenschapsgeld waarmee je procedeert.’

Volgens mediator Arend Visser van Eagle Management Support, die ambtenaar Jan Potters juridisch bijstond in zijn strijd tegen onvoorwaardelijk strafontslag door de gemeente Werkendam, is veelvuldig geprobeerd tot een open en transparant gesprek te komen met het college. Maar dat werd steeds afgewezen. ‘Men wilde uiteindelijk wel praten, maar dan moest vooraf een geheimhoudingsverklaring worden ondertekend.’ Die ging zo ver, dat ook bij het mislukken van de onderhandelingen, zij daar inhoudelijk met niemand, dus ook niet met gemeenteraad en rechter over zouden mogen communiceren. ‘Een Oostblokachtige eis, die het heel gemakkelijk zou maken slechts voor de bühne een gesprek aan te gaan. Daarmee konden we uiteraard niet instemmen.’

Represailles
Volgens Visser zijn binnen Werkendam de laatste jaren te veel gevallen geweest van mensen die op een merkwaardige manier met speciale afspraken van het toneel zijn verdwenen en daarover niet durfden spreken uit angst voor represailles. ‘Er lijkt zich een patroon te hebben voorgedaan, waarvan de heer Potters het meest spraakmakende voorbeeld is, omdat hij het er niet bij liet zitten. Hij had de mogelijkheden zich ertegen te verweren, maar voor de gemiddelde werknemer is dat een te kostbare zaak, althans met een advocaat.’

Daarom is het zeker bij verstoorde verhoudingen zo goed dat er een interne bezwarencommissie is die de verhalen van werkgever en werknemer hoort, tegenover elkaar plaatst en een oordeel velt, vindt Bert de Haas van de AbvaKabo FNV. ‘Die belangenafweging is een groot goed, want het kan een conflict oplossen en zo een ontslag voorkomen.’

Deze bezwaar- en beroepsprocedure vervalt als de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren doorgaat. Dan zal een ambtenaar meteen naar de rechter moeten gaan. ‘Dat is een grote stap. De commissie is veel laagdrempeliger. Wij zijn ervoor om een vorm van bezwaar te laten blijven, zoals een sectorale bezwarencommissie.’

Als Buijtels terugkijkt, heeft hij geleerd dat in een arbeidsgeschil niets is wat het op het eerste oog lijkt. ‘Ga dus alles zorgvuldig na. Hoor alle partijen. Wees onbevangen. Wees wijs en zorgvuldig voor je tot een conclusie komt.’

Volgens Buijtels moet je als algemeen directeur eigenlijk al een beetje op de stoel van de rechter gaan zitten. ‘Kijk naar de evenredigheid van de straf. Is het moreel gewenst door te gaan met de juridische strijd? Dat neem ik op voorhand allemaal mee.’

Buijtels werd enkele keren nadrukkelijk geconfronteerd met wat het met ambtenaren en hun gezin doet. ‘Maar het doet ook intern iets, in de organisatie. Men heeft het erover, het raakt de collega’s. Je moet van te voren heel goed afwegen wat je doet. Zeker bij strafontslag. Soms kun je echt niet anders, maar mildere vormen van straf richten minder kwaad aan en toch stel je een duidelijk voorbeeld.’

Hoger beroep soms zinvol
Dit jaar gingen ambtenaren tot nu toe in 45 zaken tegen de uitspraak van de rechter in beroep. In acht gevallen vernietigde de Centrale Raad van Beroep de uitspraak van de rechter – ruwweg een score van één op zes. Voor 2012 en 2013 golden vergelijkbare cijfers.

Minderheid zaken leidt tot strafontslag
Slechts een handjevol van de soms wel tientallen onderzoeken die Capra Advocaten in opdracht van gemeenten en andere overheden doet, leidt tot een besluit tot onvoorwaardelijk strafontslag van een ambtenaar. Het gaat dan altijd om een integriteits­onderzoek. Capra treedt veelal op voor werkgevers en wint zaken meestal. Als een zaak wordt verloren, openen partijen doorgaans onderhandelingen om tot een oplossing te komen. Overigens neemt het aantal rechtszaken tussen ontslagen ambtenaren en overheden zeer beslist niet toe, aldus Capra, eerder af. Partijen zien steeds vaker zien dat een minnelijke regeling voor beide partijen beter is dan een procedure.

Procedures tegen strafontslagen vormen hierop een uitzondering. Dat aantal blijft door de jaren heen vrij constant. Advocaat Pieter Joost Schaap: ‘Overheden zullen bij een zo ernstige normschending dat die naar hun oordeel strafontslag wettigt, geen minnelijke regeling treffen vanuit het oogpunt van normstelling. De ambtenaar die geld verduistert van zijn werkgever dient niet met een soepele regeling weg te komen. Ook de inborst van de mens zal door de jaren heen niet veranderen. De meeste mensen gedragen zich netjes. Een klein percentage doet dat niet. En dat percentage blijft door de jaren heen vrij constant.’

De eigen ervaring van advocaat José Klerks (Abvakabo) is dat een jurist jaarlijks hooguit een paar strafontslagzaken in het ambtenarenrecht heeft. Het gaat vaak om diefstal, verduistering etc. Klerks wijst erop dat in het ambtenarenrecht aannemelijk moet zijn dat de ambtenaar het ernstig plichtsverzuim heeft gepleegd, maar dat de normen van het bewijsrecht in het strafrecht hoger en veeleisender zijn. ‘Het komt in de praktijk vaak voor dat een ambtenaar in de strafzaak wordt vrijgesproken en de strafontslagzaak van de ambtenaar ook in beroep en hoger beroep blijft staan.’ Bron: Wouter Boonstra.

Advertenties

Brandweerman Amsterdam geschorst om racisme.

 

Een leidinggevende bij de brandweer Amsterdam-Amstelland is geschorst omdat hij racistische opmerkingen zou hebben gemaakt tegen een collega. Een woordvoerder van de brandweer bevestigde zondag berichtgeving hierover door de website ThePostOnline. Eerder dit jaar werd bij het korps al iemand anders naar huis gestuurd wegens racisme.

De geschorste medewerker is werkzaam bij de brandweer als bevelvoerder. Een woordvoerder kon geen nadere details geven over het onderzoek naar de medewerker.
In februari werd een andere brandweerman ontslagen wegens vermeende racistische uitspraken. Deze schorsing werd later door een rechter ongedaan gemaakt. In juli schreef wijlen burgemeester Eberhard van der Laan een brief aan de gemeenteraad waarin hij zijn zorgen uitte over de gedragscultuur binnen de Amsterdamse brandweer.

Martine werd gepest op werk: ‘Voor koffie werd ik overgeslagen.’

Woman sitting in her office with her eyes covered

Deze week is de Week Tegen Pesten, waarin dit jaar cyberpesten centraal staat. Dat dit veel voorkomt onder jongeren is bekend. Minder bekend is er over online pesterijen in een werkomgeving. Dat die er wel degelijk zijn, bewijst het verhaal van Martine (35). Dagelijks had zij te maken met mails die niet bij haar aankwamen, wachtwoorden die zomaar waren veranderd en gemene roddels over haar, die via WhatsApp-groepen werden verspreid.

Het begon een half jaar geleden,” vertelt ze. “Ik was adviseur bij een bank en eens in de twee weken hadden we een teamvergadering over lopende zaken. Van tevoren kregen we dan altijd de agendapunten via de mail. Maar ik kreeg deze mail steeds niet en moest er elke keer om vragen. Heel vervelend, want ik kon me hierdoor niet goed voorbereiden.

OVERAL BUITEN GEHOUDEN
Als ik om de mail vroeg, zeiden mijn collega’s dat ik wél was gemaild, want mijn naam stond in de lijst van ontvangers. Ze gebruikten echter een oud e-mailadres. Ik had al meerdere malen aangegeven dat ik dat adres niet meer gebruikte. Maar het werd niet aangepast.

Toen ik voor de zesde keer géén stukken ontving, vroeg ik geïrriteerd of het echt zo moeilijk was om mijn goede e-mailadres in de lijst te zetten en liep daarna de afdeling af. Vanaf dat moment werd de sfeer vervelender en werd ik van veel zaken helemáál niet meer op de hoogte gehouden of kreeg ik mails pas op het laatste moment.”

“Onze afdeling had een WhatsApp-groep. Daar zat ik ook in. Maar later bleek dat er nóg een WhatsApp-groep was, waar iedereen in zat, behalve ik. Daarin deelden mijn collega’s berichten over mij; nare roddels en foto’s van rare poppetjes waar ze mijn hoofd op hadden geplakt. Dit hoorde ik van een collega die zich eraan ergerde,” vertelt Martine.

WACHTWOORD VERANDERD
De pesterijen breidden zich steeds verder uit, vertelt ze aangeslagen: “Als er een kaart rondging voor een collega, dan kwam deze niet langs mij. Als iemand koffie ging halen voor de afdeling, werd ik overgeslagen. Ook gebeurde het regelmatig dat ik niet kon inloggen op mijn computer, omdat iemand mijn wachtwoord had veranderd!!

Op een vrijdag kreeg ik pas om 16.30 uur een belangrijke mail, die ik nodig had om een opdracht te doen. De deadline was maandag 12.00 uur. Aangezien het een erg grote opdracht betrof, ben ik het hele weekend bezig geweest om hem af te krijgen. Maar natúúrlijk was ik de enige die de mail zo laat kreeg, de rest had ‘m de woensdag ervoor al gehad. Toen ik aan mijn collega vroeg waarom ik deze stukken niet eerder had gekregen, zei hij dat hij het erg druk had gehad en niet eerder de tijd om de mail door te sturen. Totale onzin, natuurlijk. Het was gewoon pesten!!

CYBERPESTEN: GROEIEND PROBLEEM
Laura Willemse van de Stichting Pesten op de Werkvloer vertelt dat Martine’s ervaringen niet op zichzelf staan: “Er wordt steeds meer melding gemaakt van dit probleem; het gebeurt dus steeds vaker.” Op de vraag wat er volgens haar eigenlijk verstaan wordt onder cyberpesten, zegt ze: “Cyberpesten is het lastig vallen, bedreigen en beledigen van personen via mobiele telefoon of internet. Dit gedrag komt voor bij kinderen en jongeren, maar, zoals je ziet, ook bij volwassenen!!

“De gepeste persoon voelt zich vaak onzeker, heeft minder plezier in zijn werk, heeft vaker hoofdpijn, last van slapeloosheid en in sommige gevallen kan het leiden tot psychische problemen en arbeidsongeschiktheid. Onze indruk is dat er niet één speciale doelgroep is die slachtoffer wordt. Het komt in alle gelederen voor, dus ook intelligente mensen kunnen slachtoffer worden.”

LACONIEKE LEIDINGGEVENDE
Toen collega’s haar begonnen te ontvrienden op Facebook, was voor Martine de grens bereikt. “Aangezien het aantal incidenten toenam, besloot ik te praten met mijn leidinggevende. Maar deze nam het totaal niet serieus en zei dat ik dit zélf met mijn collega’s moest oplossen…

“Inmiddels sliep ik steeds slechter en ging ik natuurlijk met tegenzin naar mijn werk. Ook thuis merkten ze dat ik nergens energie voor had, kortaf werd en moe was. Ik praatte er wel over, maar het was moeilijk om een oplossing te vinden. Ik voelde dat ik het niet lang meer kon volhouden en heb daarom uiteindelijk besloten een andere baan te zoeken…”

Is de hele overheid faschistisch verziekt.

Drieduizend agenten zitten ziek thuis.

Publicaties ODBned
Jaren geleden werden er al uitvoerig berichten gepubliseerd over de gemeente Amsterdam en zijn instellingen in dit geval toen nog van naam de gemeente Waterleidingen wat nu Waternet Amsterdam is. Over de schoften die op het stadhuis werkten en de fascisten en rasisten van de gem waterleidingen die daar de macht toen hadden of nog hebben.

De Gem Amsterdam en Waterleidingen.
Die mensen kapot maakte die jaren en jaren daar werkten.

De Gemeente betaalde toen al jaren geleden jaarlijks een vermogen aan rechtzaken tegen zijn werknemers. Wegens conflicten. Alleen al de gem Waterleidingen koste een vermogen aan recht zaken. En deze vele en grote conflicten zijn nog steeds aan de order van de dag.

Ook drieduizend agenten zitten vandaag de dag ziek thuis oorzaak ook door onvermijdelijke arbeidsconflicten. Het is niet alleen de gem Waterleidingen. Ook politie en zeker meer gemeente instellingen waar hetzelfde aan de hand is. Het is een structueel  kwaad. Het ambtenaren apparaat is door en door verziekt.

Ook de politie in Amsterdam waren toen al corrupte schoften. Ze hadden contact met de Gem Waterleidingen. Nadat ik naar de politie was gestapt voor hulp en beschreef wat er speelde op de werkvloer. Die een procesverbaal zonder het te vermelden gewoon niet opmaakten. Het was niet waar volgens personeelszaken gem Waterleidingen. Dat proces verbaal mocht er niet komen.

Ik werd bedreigt door een gek die mensen tijdens werktijd mishandelde.  De directie was daarvan op de hoogte. Een bedreiging waar je nu levenslange bescherming voor krijgt als je in de politiek zit. Jaren geleden draaide de gem waterleidingen de rol om. Door het slachtoffer de crimineel te maken.

Zeven maanden heb ik moeten vragen om het proces verbaal wat een kladje bleek te zijn. Een kladje wat ze hadden opgemaakt van een zeer ernstige bedreiging door een psychopaat die op de afdeling soms aanwezig was. Meestal was deze gek ziek thuis. Een bedreiging waar je nu levenslange bescherming voor krijgt als je in de politiek zit. De politie agent die er geen proces verbaal van had gemaakt had zijn naam verwijdert op het kladje.

Corrupte politie apparaat.
Ook bleek de Amsterdamse rechtbank de Gemeente Amsterdam te hulp te schieten. Een individu word door het systeem door de mangel genomen.

Wat er nu naar buiten komt bij de politie.  De uitzending van 8 september 2017 op tv over een vrouwelijke politie beambte. Wat het slachtoffer verteld over haar conflict is zo herkenbaar zo herkenbaar!!

#List en bedrog door ambtelijke faschistische macht wellustelingen.# Steek je- je kop boven het maaiveld uit, dan gaat hij er af.

Dat is- de policy bij deze macht wellustelingen. Deze smerige werkwijze doen ze overal bij de overheid. Je als werknemer bijvoorbeeld voor gek te laten verklaren is vaste prik. Het is hun manier om van je af proberen te komen. Ze zijn jaren bezig met leugens en bedrog toe te passen. En een vals dossier op te bouwen om je er uit te werken. Het is heel faschistisch en mens onterend hoe dat ambtenaren tuig met ondergeschikten omgaat.

faschistische politie en overige ambtenaren hadden na de 2de wereld oorlog gezuiverd moeten worden. Dat is niet goed gebeurd met resultaat het huidige politie apparaat. Zeer triest en beangstigend. Ook voor de oprechte eerlijke politie beambte die er natuurlijk ook zijn.

Hitler aanhangers die toen bij Waterleidingen of nu nog bij  Waternet werken racisten fascisten intimidatie ernstige bedreigingen, geweld diefstal noem het maar op.

Bureau bazen die niets ondernemen. Om werknemers die hun ongenoegen meerdere malen uiten bijvoorbeeld door een verziekte werksfeer in kaart te brengen om dit te verhelpen.  Maar “juist” zijn het die bazen die het tegenover gestelde van het goede in praktijk brengen. Namelijk met het beginnen van het kapot maken van een werknemer die de verpeste werk sfeer beu is.

Steek je- je kop boven het maaiveld uit dan, gaat hij er af.

Eerlijke ambtenaren die meestal een prooi worden voor deze macht wellustelingen. Een simpel voorbeeld. Je ongenoegen uiten bijvoorbeeld over een verziekte werksfeer bij een baas is al aanleiding genoeg om je af te breken tot de grond.

Ernstig genoeg leeft onrecht niet bij de grootste groep van de bevolking. Simpelweg omdat ze er nog niet mee te maken hebben gehad. Het spreekt ze niet aan. En daarom kan dit tuig gewoon blijft zitten tot zijn pensioen. In (lokaal) overheidsland beschermen de fascisten de fascisten. Het zijn bekrompen achterlijk niet van deze tijd handelende angstige (non) hiërarchie ambtenaren aanwezig in een ziekmakend systeem. Bron ODBned

 

De slavernijgeschiedenis is geen zwart-wit verhaal, vrijwel iedereen stamt af van slaaf én slavenhouder.

Een slavernijmuseum dat alle nuances toont, kan het wij-zij denken doorbreken en mensen verbinden.

De mensonterende slavernij en de trans-Atlantische slavenhandel (vanaf de 16de tot begin 19de eeuw) blijven de gemoederen in Nederland bezighouden. Dat is meer dan terecht. Alleen al de overtocht naar Amerika met Nederlandse schepen hebben waarschijnlijk bijna honderdduizend Afrikanen niet overleefd. Als men dan het geluk had Amerika te bereiken, werden velen jarenlang als beesten behandeld. Begrijpelijk dat Harriet Duurvoort pleit voor een slavernijmuseum in Nederland. (O&D, 6 juli). Dit museum is hard nodig, want de kennis over slavernij is bedroevend en de berichtgeving erover is vaak behoorlijk eenzijdig.

Zo is er in Nederland amper aandacht voor de in die tijd minstens net zoveel voorkomende slavernij en slavenhandel in Nederlands-Indië, die op sommige eilanden pas begin 20ste eeuw werd afgeschaft. Ook in de Nederlandse Kaapkolonie (Zuid-Afrika) kwamen slavernij en slavenhandel veel voor. Slaven werden er door de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) vooral uit Madagascar, Bengalen, Mozambique, Maleisië en India gehaald. Gert Oostindie schat dat minstens een half miljoen slaven door de VOC zijn verhandeld.

Het idee dat Europeanen en Arabieren altijd de slavenhandelaars en slavenhouders waren en Afrikanen de slaven, kan in zo’n museum ook meteen genuanceerd worden.

Van de trans-Atlantische slavenhandel werden ook Europeanen het slachtoffer.

Slavernij en slavenhandel is al vanaf de Oudheid een wereldwijd probleem. Slaven noemen wij niet voor niets ‘slaven’. Duitsers en Vikingen haalden in de Middeleeuwen hun slaven uit Slavische gebieden. Daarna hebben Ottomanen tot begin 18de eeuw 2,5 miljoen mensen uit Polen, Oekraïne en Rusland tot slaaf gemaakt.

De Moren (Berbers en Arabieren) hebben tussen 1530 en 1780 pakweg een miljoen Europeanen ontvoerd en tot slaaf gemaakt. In veel Afrikaanse landen was eeuwenlang, ook in Ghana en omringende gebieden, slavernij, slavenhandel en mensenjacht schering en inslag. Uit onderzoek van de Boston University blijkt dat waarschijnlijk circa 90 procent van de Afrikaanse Amerikaanse slaven reeds slaaf was van Afrikanen, voordat ze werden aangekocht om naar Amerika te worden verscheept.

Van die trans-Atlantische slavenhandel werden ook Europeanen het slachtoffer. Minstens tienduizenden Ieren en Schotten werden door de Engelsen als slaaf verscheept en te werk gesteld in Amerika. Zij stierven in verhouding sneller aan ontberingen, omdat ze gemiddeld zwakker waren dan Afrikanen.

Ook duizenden arme Engelsen werden van straat gepikt en samen met misdadigers op slavenschepen gedumpt. De levens- en arbeidsomstandigheden waren zo abominabel dat men zelfs vrijwillig naar Amerika als eencentslaaf vertrok. In tegenstelling tot de Afrikanen bleven Europeanen meestal niet hun hele leven slaaf en hun kinderen werden sowieso vrijgeborenen.

De reis op een slavenschip naar Amerika was levensgevaarlijk. Circa 1,8 miljoen mensen, 15 procent van 12,3 miljoen, stierven onderweg. Maar ook van de bemanning stierf gemiddeld een vergelijkbaar percentage.

Ook de slavernij in de West was niet zo ‘zwart-wit’ als vaak wordt gesuggereerd.

Het Nederlandse aandeel in de slavenhandel was minder hoog dan menigeen denkt; circa 5 procent, oftewel 600 duizend mensen. Het aantal Nederlanders dat zich verrijkte aan al die verschrikkelijke slavernijpraktijken was relatief laag. Voor ruim 90 procent van de Nederlandse slavenhandel was de West-Indische Compagnie (WIC) verantwoordelijk, een kleine elitegroep die de handel organiseerde vanuit Amsterdam, en verder de Zeeuwse Middelburgsche Commercie Compagnie.

Ook de slavernij in de West was niet zo ‘zwart-wit’ als vaak wordt gesuggereerd. Vanaf begin 18de eeuw werden vooral op Curaçao steeds meer ex-slaven slavenhouder. De grootste plantages in Suriname waren in handen van Schotse en Franse eigenaren en de meerderheid der slavenhouders waren oorspronkelijk van buitenlandse afkomst. Het personeel van de WIC op Curaçao bestond vanaf eind 17de eeuw in meerderheid uit buitenlanders en ‘vrije’ Afrikanen volgens het slavernijmuseum op Curaçao.

Als al deze nuanceringen een onderdeel van het materiaal worden dat in het toekomstige museum wordt uitgelicht, doorbreek je wellicht het ‘wij tegen zij denken’ dat nu bij dit onderwerp helaas af en toe de kop opsteekt.

Wanneer door die info mensen zich tegelijkertijd realiseren dat vroeg of laat vrijwel iedereen van slaven én van slavenhouders afstamt en dus bijna iedereen slachtoffers en daders als voorouders heeft, dan kan zo’n museum het perfecte gereedschap worden om de mensen meer met elkaar te verbinden en inspireert het hopelijk meteen om te strijden tegen de ‘moderne’ slavernij die nu wereldwijd op minimaal 30 miljoen wordt geschat.Bron:Volkskrant

 

Geen nieuw proces! voor levenslang gestrafte Hüseyin Baybasin is een schending van mensenrechten!

Baybasin

Mensen rechten worden geschonden in Nederland.

Deze zaak roept vragen op als je de veroordeling leest.

Hüseyin Baybasin is in 2004 onherroepelijk tot levenslang veroordeeld wegens onder andere het medeplegen van twee moorden in Kentucky Verenigde Staten en Istanboel Turkije. En drugshandel in Nederland? In 2011 diende hij een herzieningsverzoek in. Sindsdien liep er een grootschalig onderzoek naar zijn veroordeling.

Geen bewijs medeplichtigheid waar Hüseyin Baybasin levenslang voor veroordeeld is in Nederland.

Misschien een vraag die bij een lezer opkomt.
Wat is de rede dat Nederland een buitenlander die betrokken is zoals gezegd van misdaad,- gepleegd in Amerika en Turkije. In Nederland te veroordelen? Overigens zijn de beschuldigingen niet bewezen in het buitenland. En is hij niet vervolgd.
Dit is zeer opmerkelijk. En voor Nederland onbeschaafd en onrecht plegend gedrag van het rechtssysteem wegens het ontbreken van feitelijk bewijs tegen een verdachte. Nederland maakt zich schuldig aan een ordinaire schending van mensen rechten met deze veroordeling.

Vraag.
Waarom is deze persoon niet in Amerika of Turkije veroordeeld.
Als je iemand veroordeeld die geen misdaad heeft gepleegd in Nederland. En in het buitenland de misdaad niet bewezen is. Dan kan het niet anders dat Nederland hier beter van word om de een of andere duistere reden. En ze zich duidelijk bemoeien met zaken buiten Nederland om wat hun dus niet aan gaat. Het voelt als het schenden van mensen rechten.

Waarom een Nederlandse straf veroordeling. Een levenslange detentie van zaken die niet bewezen zijn in het buitenland? Waarom is het gerechtshof zo star geweest met de kennis. Dat er geen cel straf is opgelegd tegen Hüseyin Baybasin in het buitenland. Om hem vervolgens tot levenslang te moeten veroordelen in Nederland.

Het gaat ook niet om een gewone veroordeling want het lijkt er op deze persoon voorgoed uitgeschakeld moet zijn. Want in Nederland word iemand die een appel steelt bij wijzen van spreken. Zwaarder gestraft dan een misdadiger die iemand vermoord. Laat staan betrokken te zijn van een moord. Tenzij je psychisch niet in orde ben krijg je een aantal jaren gevangenis straf met TBS. Maar dat is in dit geval dus niet zo.

De Rechtsgang gebruikt duister bewijs die het voor hun mogelijk maakt deze levenslange veroordeling rechtmatig uit te voeren.

Het bewijs de telefoon tapes rammelt aan alle kanten. Die hem daarmee heeft doen belanden in de gevangenis met levenslange opsluiting. Volgens zijn advocaat zijn de tapes gemanipuleerd. Een 6-jarige onderzoek heeft duidelijkheid moeten scheppen of er gerommeld is met de tapes.

De Advocaat Generaal van de Hoge Raad vind van niet. En zijn advies is dat de levenslange veroordeling van Hüseyin Baybasin niet over hoeft. Het lijkt er op dat de poppenkast weer open is gegaan.

Het is nu afwachten of het gerechtshof mee speelt in deze poppenkast en dit advies overneemt of besluiten dat de zaak overnieuw behandeld moet worden.

Is deze zaak het “herzieningsverzoek” voor het werd behandeld al beslist, en komt er geen nieuwe rechtszaak?
Duistere OM-zaken.
https://onrecht.wordpress.com/2017/06/21/lange-arm-nederland-veroordeeld-johan-van-laarhoven/
https://onrecht.wordpress.com/2017/06/30/om-verdedigd-wederom-demmink/

Ook jij kan in een vingerknip dakloos worden.

De daklozenopvang in heel Nederland puilt uit. Aan de ene kant omdat er nieuwe mensen op straat terechtkomen, aan de andere kant omdat er geen goedkope woningen zijn voor mensen die de opvang weer verlaten. Dat is de alarmerende boodschap van het Leger des Heils.

De opvang zit propvol. Eigenlijk is die zelfs verstopt”, zegt Diana Nieuwold van het Leger des Heils. “90 tot 95 procent van de mensen die bij ons aanklopt, heeft schulden. Dus er moet goedkopere huisvesting komen. Er zijn 10.000 goedkope woningen nodig om die doorstroom uit de opvang voor dit jaar goed te krijgen. Maar die zijn er niet. Dat is echt een groot probleem in Nederland.

Volgens Diana Nieuwold, Leger des Heilsis de kans dat jij er in je directe omgeving mee te maken krijgt is 1 op 10.

Het komt erop neer dat steeds meer mensen op straat zullen belanden. Dat kan veel dichter bij huis gebeuren dan je misschien denkt. Dat hebben we berekend. Wij krijgen bij het Leger des Heils per jaar zo’n 37.500 mensen onder onze hoede, zegt Nieuwold. Best een groot aantal voor zo’n welvarend land. Als je dat afzet tegen 17 miljoen mensen, dan is de kans dat jij er in je directe omgeving mee te maken krijgt zo’n 1 op 10.

Dat is fors”, zegt Nieuwold. We horen veel verhalen van mensen die jarenlang gewoon mee hebben kunnen doen. Ofwel er gaat iets mis met de financiën, of de relatie gaat stuk en er komt gedoe. Of een depressie of een psychiatrische stoornis. Er gaat een knop om en dan kan het heel snel gaan. Het kan echt iedereen overkomen.
Wij spraken ex-daklozen Frank en Marc over hoe het is om dakloos door het leven te gaan en hoe anders mensen je benaderen:

‘Het is alsof je een of ander wild beest bent of zo’

Het overkwam Frank Diehl vorig jaar. “Ik ben gescheiden begin 2014″, vertelt Frank op de open plek in het bos waar hij woonde van mei tot november. Dan kun je de sleutel inleveren en je huis uit. Ik sliep bij bekenden op de bank; daar drie weken, hier twee maanden.

Uiteindelijk vond hij een huisje dat hij zwart kon huren. Maar toen hield mijn werk op en maakte ik geen aanspraak op een uitkering omdat ik niet stond ingeschreven. Zo ben ik hier terechtgekomen.

Het is alsof je een of ander wild beest bent of zo.

Frank Diehl, was tijdelijk dakloos

Er komt een hoop pech bij kijken”, zegt Frank. Mensen denken vaak dat het je eigen schuld is en dat je het volledig zelf in de hand hebt, maar dat wil ik wel tegenspreken. Het is ook een hoop tegenslag. Vooroordelen zijn vaak: ze zijn verslaafd, ze zijn lui, ze zijn dom. In dit geval niet, denk ik. Je zou toch zeggen dat ik een heel normale vent ben?”
Maar mensen zagen hem niet altijd als normaal. Dan zie je ze loeren”, zegt Frank. “Soms zie je de angst. Ze benaderen je niet. Alsof je een of ander wild beest bent of zo. Je hebt het idee dat je aangekeken wordt en dat je geen deel uitmaakt van de rest van de wereld.

Frank woonde in het bos

Frank woonde een half jaar in het bos.

Bij Marc Nijholt was het zijn heroïneverslaving waardoor hij alles kwijtraakte. Dan gaat je geld op aan drugs. Huur betalen is niet zo belangrijk en dan kom je op straat terecht.
Hij heeft nu een uitkering en is eruit gekomen omdat hij zich inschreef bij Woningnet. In het huis dat ik toen vond woon ik nu bijna tien jaar. En binnenkort ga ik samenwonen met mijn vriendin.”

Marc verkoopt nog altijd het Straatnieuws in Utrecht. Mensen denken daardoor vaak dat hij nog steeds dakloos is. Dat merkt hij ook. Zeven op de tien mensen negeren me. Het gros loopt aan je voorbij. Dat vind ik op zich niet zo erg, maar er zitten ook echt negatieve reacties tussen.

Eerder maakte NOS op 3 de special #UitZicht over zwerfjongeren in Nederland. Bekijk ‘m hieronder:

ppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppppp

 

Uit Zicht: zo is het om jong en dakloos te zijn
Dan zeggen ze dat ik werk moet gaan zoeken of ze niet moet lastigvallen. Eén keer had ik een groep dronken studenten die een krant kocht om daarna te zeggen dat ‘ie goed in de kattenbak past. Of jongeren tijdens een vrijgezellenfeest die ‘m voor m’n neus verscheuren. Dat vind ik niet nodig.

Dat mensen hem voorbij lopen, kan Marc zich wel iets bij voorstellen. Dakloosheid is voor veel mensen de grote ver-van-mijn-bed-show. Maar ze realiseren zich niet dat ze met een vingerknip ook dakloos kunnen zijn.

huizzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzzz

 

Marc verkoopt het Straatnieuws in Utrecht NOS op 3
Daarom verdienen daklozen volgens Marc een beetje meer respect. Zie een dakloze als een normaal mens, zegt Marc. Ik kom uit een normaal gezin, met een lieve moeder en heb een lieve vriendin. Dat vergeten mensen wel eens. Ga eens een gesprekje aan of toon een beetje belangstelling. Ik ben altijd in voor een praatje.

Toon een beetje begrip en empathie.

Frank Diehl, was tijdelijk dakloos
Denk twee keer na”, zegt ook Frank. “Er zitten heel normale mensen tussen. Het is niet altijd het resultaat van een of andere verslaving of dat je domme beslissingen neemt. Het zijn lang niet allemaal uitvreters. Een beetje begrip en empathie kan al een groot verschil maken.

Meer begeleiding
Om het überhaupt niet zover te laten komen dat meer mensen op straat belanden, pleit het Leger des Heils voor preventieve maatregelen. “De gemeente, de corporaties en de hulpinstellingen moeten goed samenwerken. Zodra een corporatie signaleert dat de huur niet betaald wordt of dat er ergens klachten zijn, moet er direct worden ingegrepen. Daar zijn goede afspraken tussen die drie voor nodig.

Wat we graag zouden zien is dat mensen er wel mogen blijven wonen. En als hulp wordt geweigerd, heb je als corporaties een stevige stok achter de deur: jij woont in mijn huis, dus je moet de hulp accepteren. Zo kan er veel strakker worden samengewerkt om te voorkomen dat meer mensen op straat komen te staan. Bron NOS.

Hongarije: Timmermans moet weg na beschuldiging antisemitisme.

De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Péter Szijjártó, eist het vertrek van eurocommissaris Frans Timmermans. Dat heeft hij laten op een persconferentie die rechtstreeks werd uitgezonden op de Hongaarse televisiezender M1.

Volgens Szijjártó is de positie van Timmermans onhoudbaar geworden nadat hij de Hongaarse premier Viktor Orbán betichtte van antisemitisme. ,,Hongarije heeft in Europa het meest gedaan tegen antisemitisme”, aldus Szijjártó. ,,Zo hebben we een nationale herdenkingsdag geïntroduceerd voor de slachtoffers van de Holocaust en synagogen gerenoveerd. Niet alleen in Hongarije, maar ook over de grenzen. Verder hebben we het ontkennen van de Holocaust strafbaar gemaakt.”

Timmermans reageerde op een opmerking van Orbán over de Joods-Hongaars-Amerikaanse zakenman George Soros. De Hongaarse premier noemde hem een ,,Amerikaanse speculant”. Antisemitisch, zo noemde Timmermans die uitspraak in een interview met Die Zeit.

Volgens Szijjártó heeft Timmermans Hongarije ernstig beledigd en moet hij daarom opstappen. De Hongaarse minister noemt de eurocommissaris ,,een lafaard” omdat die Orbán niet persoonlijk had aangesproken op diens uitlatingen. Szijjártó zei dat het waar is dat Hongarije problemen heeft met zakenman Soros, maar ,,dat die niets te maken hebben met zijn geloof of afkomst”.

Klik op: https://onrecht.wordpress.com/2013/03/17/hongaarse-regering-kent-antisemieten-prijzen-toe/

Avaaz: BREAKING: de president van Tsjetsjenië gaat in de komende vier weken homoseksuelen uitroeien.

 

450px-Flag_of_the_Chechen_Republic.svg
Vlag Tsjetsjenië

BREAKING: de president van Tsjetsjenië heeft gezegd dat hij in de komende vier weken homoseksuelen in de regio wil uitroeien.

Tsjetsjenië is een autonome republiek van de Russische Federatie, gelegen in de Noordelijke Kaukasus.

HOMO HAAATTTTTTTT

Beste vrienden,

De activisten die zich inzetten tegen de onderdrukking van homoseksuelen hebben dringend meer hulp nodig.

Hun geheime reddingsoperaties kunnen niet op tegen de schurkerige overheidsacties waarbij “verdachten van homoseksualiteit” gevangen worden genomen, gemarteld en in sommige gevallen worden vermoord.

Maar wij kunnen levens redden — door opvanghuizen, transport en juridische bijstand te financieren. Door media-aandacht te genereren en campagnes op te zetten tegen antihomowetten. Elke dag weer worden er mensen opgepakt — samen laten we ze zien dat de wereld niet zal toekijken terwijl Tsjetsjenië homoseksuelen probeert uit te roeien:
Meer dan een miljoen Avaazers riepen Russische leiders op in te grijpen. Met anderen zorgden wij ervoor dat staatshoofden onze boodschap rechtstreeks bij Poetin afleverden, en dat media over de hele wereld hierover berichtten. Maar onderzoekers hebben kort geleden weer vier geheime gevangenissen ontdekt. Het lot van homoseksuelen in Tsjetsjenië ligt in handen van mensen die bereid zijn hun eigen leven te riskeren om de veiligheid van homoseksuelen te waarborgen.

Samen kunnen we ervoor zorgen dat deze mensen hun werk naar een hoger niveau kunnen tillen. Dit is wat we kunnen doen:
• Opvanghuizen financieren, waar homoseksuelen kunnen onderduiken en uit de handen van autoriteiten kunnen blijven.
• Auto’s en juridische bijstand financieren, zodat homo’s het land uit kunnen vluchten.
• Onderzoeksjournalisten inhuren om geweld tegen en onderdrukking van homo’s bloot te leggen.
• Lokale activisten ondersteunen die strijden voor homorechten en die de druk op lokale autoriteiten opvoeren.
en nog veel meer…

We weten dat deze strategie werkt. Toen Oeganda eenzelfde soort antihomobeleid voerde zorgde Avaaz voor veilige opvanghuizen, veiligheidstrainingen, steun voor lokale reddingsacties en lobbyden we tegen de voorgestelde doodstraf voor homoseksuelen — op deze manier werden vele levens gered.

Als we genoeg geld ophalen kunnen we protest tegen de onderdrukking van homo’s naar een nog hoger niveau tillen. En we hebben nog veel te doen, op verschillende plekken in de wereld: van een netwerk voor steun en bemiddeling in het Midden-Oosten, tot een beschermgroep voor LGBT’s in Zuid-Afrika. Doe een eenmalige bijdrage aan het werk van dappere homorechtenactivisten in Tsjetsjenië en daarbuiten:

De weg van homorechten naar mensenrechten is nog lang, maar de mensheid moét deze weg afleggen — bijna 10% van de bevolking loopt gevaar door van iemand te houden! Dit is onze kans om hun angst weg te nemen en te vervangen met de vrijheid om openlijk uit te komen voor wie je liefhebt.

Met vastberadenheid en dankbaarheid voor deze geweldige beweging,
Emma, Danny, Sarah, Spyro, Risalat en het hele Avaaz-team

P.S. Toen Oeganda de doodstraf voor homoseksualiteit wilde invoeren leek de situatie uitzichtloos. Maar met steun van onze beweging overleefde een lokale verzetsbeweging een aanval van de overheid, werd de invoering van de wet afgewend, werd de Amerikaanse religieus leider die de wet promootte aangeklaagd en ging hij zich inzetten voor LGBT-rechten wereldwijd. Dit zijn de verhalen die wij graag keer op keer vertellen! Sluit je hier aan bij deze beweging.

NB: de foto die in deze campagne gebruikt wordt is elders in de Russische Federatie genomen, waar LGBT-groepen zich inzetten voor homorechten.

Meer informatie:

Tsjetsjenië sluit homoseksuele mannen op in concentratiekampen. (NU.nl)
http://www.nu.nl/buitenland/4610961/tsjetsjenie-sluit-homoseksuele-mannen-in-concentratiekampen.html

Oproep aan Rusland om einde te maken aan martelen Tsjetsjeense homo’s (Volkskrant)
http://www.volkskrant.nl/buitenland/oproep-aan-rusland-om-einde-te-maken-aan-martelen-tsjetsjeense-homo-s~a4486982/

In het Engels:

Gay Men Are Being Rounded Up And Killed In Chechnya: Report (Huffington Post)
http://www.huffingtonpost.com/entry/chechen-gays-arrested-killed-reports-say_us_58e12a65e4b0b3918c843db6

Gay men in Chechnya are being tortured and killed. More will suffer if we don’t act (The Guardian)
https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/apr/13/gay-men-targeted-chechnya-russia

The international community must respond to attacks on gay men in Chechnya (The Globe and Mail)
http://www.theglobeandmail.com/news/politics/the-international-community-must-respond-to-attacks-on-gay-men-in-chechnya/article34718214/

Chechens tell of prison beatings and electric shocks in anti-gay purge: ‘They called us animals’ (The Guardian)
https://www.theguardian.com/world/2017/apr/13/they-called-us-animals-chechens-prison-beatings-electric-shocks-anti-gay-purge

Een laan vol weldenkende mensen, net als nu. En toen oorlog.

LFA2014-Smoelenboek-19

Richard Mouw, vermogensbeheerder van beroep, schreef in eigen beheer een oorlogsboek. Dit zie je de laatste tijd vaker. Weinig betere manieren ook om de Tweede Wereldoorlog nog als nieuw te herdenken.

Richard Mouw ontdekte braakliggend terrein: zijn eigen straat. Dat werd zijn kleine geschiedenis De Laan uit. Een Gooise wijk in crisis en oorlog. Ik dacht hier een nieuw genre te hebben ontdekt, maar Ad van Liempt, auteur van een reeks oorlogsboeken en bedenker van het tv-programma Andere Tijden, was me zaterdag in de boekenbijlage van deze krant net voor (+). Hij had zijn verhaal over microgeschiedenissen door amateurs juist ingeleverd, toen ik hem zonder dat te weten belde over Richard Mouw. ‘Daar begint mijn verhaal mee’, zei Ad van Liempt. ‘Want de amateurs nemen het geschiedschrijven nu wel over, maar het boek van Mouw is bovengemiddeld, hoor.’

Dat leek mij ook. De meeste amateuroorlogsboeken gaan over familiegeschiedenissen, maar Mouw verplaatst zich juist ouderwets en diepgaand in anderen. Erg opbeurend, in tijden van Facebook, uw bubbel en de grote populariteit van de in eigen beheer uitgegeven autobiografie (+). Daarom had ik Richard Mouw (58) al thuis opgezocht, in het Oranje Nassaupark in Naarden, een statige wijk met gewilde jarendertig-villa’s. Hij woont er in de Graaf Willem de Oudelaan: Een ‘keurige-mensenstraat’, noemt hij het zelf.

Een vermogensbeheerder dus. Twee jaar geleden zei hij zijn vorige baan op voor een betere. Toen ging die nieuwe baan onverwacht niet door en zat Richard werkloos in zijn mooie huis. Hij solliciteerde. ‘Het láátste plan was wel een boek te schrijven over mijn eigen straat.’ Toen Richard Mouw zijn straatnaam intikte zag hij dat zijn straat in de oorlog werd bevolkt door Joden én volop NSB’ers. Hoe begint zoiets dan opeens toch? Hij las graag oorlogsboeken. En een vriend vertelde over de Joodse familie Fonteyn die op nummer 19 woonde: een groothandelaar in rubberzolen, zijn vrouw, twee kinderen, alle vier gedeporteerd en vermoord in Sobibor.

Dat was te lezen op de website Joodsmonument.nl. Richard vond daar meer Joodse bewoners uit zijn straat. In de Graaf Willem de Oudelaan woonden volgens de evacuatielijsten van 1942 op tien adressen Joden. Tweederde kon onderduiken. Bijna eenderde overleefde de oorlog niet.

‘Maar in het boek Kopgeld van Ad van Liempt over Jodenjagers’, zegt Richard Mouw, ‘had ik gelezen dat de beruchte NSB’er Pieter Harmans hier toen óók woonde’. Dus toen hij eenmaal toch thuis zat, tikte Richard Mouw zijn straatnaam maar eens in bij het voor iedereen toegankelijke online archief Delpher, waarin eeuwen aan boeken, kranten en tijdschriften zijn gedigitaliseerd. Hij zag dat zijn straat in de oorlog werd bevolkt door Joden én volop NSB’ers. In het hele Gooi was de NSB populair, vooral in de villawijken, maar Naarden spande de kroon.

Richard Mouw vond talrijke veelzeggende details. Zoals de advertenties van de Joodse families die Joodse dienstmeisjes zochten toen het Joden werd verboden nog niet-Joods personeel te hebben. En de advertentie van prominent NSB-er Boudewijn Schipper (nummer 71) voor zijn bouwbedrijf in Volk en Vaderland. Schipper bouwde en verhuurde de meeste huizen aan de Willem de Oudelaan, wat het aantal NSB’ers deels verklaart.

Zo zie je opeens hoe NSB-familie Hauser op nummer 17 aan beide zijden Joodse buren had

Richard Mouw doorzocht ook het archief van Naarden, waar hij een schriftje vond waarin keurig is geregistreerd hoe alle Joden in 1942 uit hun huizen aan de Graaf Willem de Oudelaan zijn gehaald.

Alle feiten en foto’s die hij boven water haalde vinden in zijn boek per huisnummer hun plaats. Zo zie je opeens hoe NSB-familie Hauser op nummer 17 aan beide zijden Joodse buren had: op nummer 19 de later in Sobibor vermoorde familie Fonteyn en op nummer 15 de familie Tabakspinder. De ouders zijn vermoord in Auschwitz. Eén volwassen dochter en haar gezin doken onder en overleefden. De andere dochter onderging gedwongen proeven in de Experimentenbarak van Auschwitz, overleeft het kamp, maar haar man niet.

Als me iets gebleken is, dan wel dat oorlog de ultieme stresstest is Richard Mouw.

Ze waren een laan vol weldenkende mensen, zegt Richard Mouw, net als nu. En toen werd het oorlog. ‘Als me iets gebleken is bij het schrijven van dit boek, dan wel dat oorlog de ultieme stresstest is, zoals we dat in de financiële wereld noemen. Je hele sociale omgeving gaat extreem gedrag vertonen. Je kunt nergens meer van op aan, ook niet van jezelf.’

Zelf had hij na een jaar een boek én een nieuwe baan. Bij zijn boekpresentatie in de synagoge van Bussum vroeg iemand: ‘Wat zou u gedaan hebben voor onderduikers?’ Richard Mouw zegt: ‘Nu ik de oorlog van zo dichtbij heb bekeken, weet ik niet veel meer zeker.’Bron: De Volkskrant

Als meer Nederlanders de microgeschiedenis van hun eigen straat zouden onderzoeken. Hoeveel wijzer je daarvan zou kunnen worden.